Vlade evropskih država pokušavaju da ukrote budžetske deficite drakonskim smanjenjima javne potrošnje i zarada, uvođenjem novih poreskih opterećenja bez presedana od kraja Drugog svjetskog rata, piše britanski "Independent".
"Od Grčke do Irske građane očekuju mjere, počevši od smanjenja plata i zamrzavanja penzija, preko smanjenja ili ukidanja određenih vidova socijalne pomoći, do povećanja poreza na dodatu vrijednost i smanjenja potrošnje u raznim oblastima - od zdravstva do odbrane", navodi "Independent" povodom vijesti da je Njemačka objavila rekordno smanjenje budžetske potrošnje od oko 80 milijardi evra.
Preciznije rečeno, njemačka kancelarka Angela Merkel je početkom sedmice iznijela plan za uštedu više od 85 milijardi evra do 2014. godine. Istovremeno opozicija i sindikati su žestoko kritikovali taj prijedlog tvrdeći da će se ujediniti i zajedno boriti protiv smanjenja količine novca koji dobivaju od države.
Bez obzira na sve kritike i opravdavajući štednju, Angela Merkel uporno tvrdi kao će ovaj program unaprijediti njemačku ekonomiju i učiniti je konkurentnijom. Merkelova takođe dodaje da štednja uključuje otpuštanja 10.000 ljudi u državnoj administraciji, smanjenje vojnih troškova, te ukidanje dodataka za nezaposlenost. Kancelarka će svoj program predstaviti narednih sedmica u Bundestagu, kada će se vidjeti koliko je njime narušena njena popularnost.
Ova vijest iz Njemačke je odlična za uvod i da razumijemo težinu ekonomske krize sa kojom se danas gotovo sve države u Evropi suočavaju, a među prvim mjerama su rezanje državnih budžeta i otpuštanja u administraciji. Jednostavno, nema para.
Ali to kao da u OHR-u uopšte ne znaju, jer gotovo nevjerovatno zvuči vijest da su ambasadori zemalja članica Upravnog odbora Savjeta za implementaciju mira pozvali Fiskalno vijeće BiH da osigura da državni budžet za 2011. godinu bude utvrđen u obimu koji omogućava uspješno i efikasno funkcionisanje državnih institucija, odnosno da u njega upumpaju dodatnih 200 miliona KM.
"Svi moraju štedjeti, to je jasno, ali državni budžet mora imati dovoljno novca za funkcionisanje i izvršavanje novih zadataka jer se njene funkcije proširuju uključujući i neke od obaveza za viznu liberalizaciju", pokušao je da pojasni Valentin Incko, visoki predstavnik u BiH, saopštenje PIC-a, inače prepuno izlizanih fraza o reformama i evropskim integracijama.
Reagujući na ovu iznenadnu zabrinutost za državni budžet u vladama Republike Srpske i Federacije BiH se u potpunosti slažu da novca nema i da tu nikakvo saopštenje PIC-a niti Inckov poziv mogu bilo šta da promijene.
"Stvar ne treba politizirati već posmatrati u brojkama, a one nisu na strani Federacije. Ukoliko državni budžet bude povećan za 200 miliona KM, onda to znači da će Federacija BiH imati deficit od 700 miliona KM, a to je prosto neodrživo. Neka se malo i država zaduži, a ne samo da entiteti vraćaju kredite", kaže ministar finansija Federacije BiH Vjekoslav Bevanda. U Republici Srpskoj su stava da državni budžet u stvari treba samanjiti i da nikakvo povećanje ne dolazi u obzir.
Bevanda je potpuno u pravu što se tiče federalne budžetske rupe, ali stvar se već dovoljno ispolitizovala činjenicom da PIC raspravlja o nečemu što još nije bilo ni zvanična tačka dnevnog reda na sjednici Fiskalnog savjeta.
Čitava stvar je zavrćena iz OHR-a kako bi navodno na vrijeme bila poslata poruka entitetskim vlastima da bi trebalo da se odreknu dijela novca koji je potrebno usmjeriti na funkcionisanje nekakvih fiktivnih državnih agencija koje su opet neophodne za imaginarne evropske integracione procese.
U suštini, stvar je vrlo prosta. Cilj je dodatno ekonomski opteretiti budžete entiteta koji ionako teško mogu pa krpe sve socijalne rupe u ovim kriznim vremenima da bi se stvorio utisak kako su oni ekonomski neodrživi, dok samo država besprijekorno funkcioniše. To jedino ima nekakvog smisla. Priča o tome da ćemo ostati u viznom režimu ili da ćemo nešto kao biti usporeni u evropskim integracijama ako se u budžet ne ubaci još novca je obično prodavanje magle.
Jer šta u stvari zna Valentin Incko o ekonomskoj krizi? Ništa, čitajući saopštenje PIC-a i njegove izjave po medijama tipa: "Jeste kriza, mora se štedjeti, ali država mora da još više troši." Obična glupost. Jer da Incko ili neko od njegovih prate šta se dešava u svijetu oko njih, onda bi i znali da gotovo sve države Evropske unije, pa i ona iz koje on dolazi, drastično režu državne troškove kako bi prevazišle sve veće deficite. Jer stvar je prosta. Para nema.
Ali nije samo što to u OHR-u ne razumiju, već što su ubijedili i ambasadore zemalja Evropske unije da se prave blesavi i traže povećanje državnog budžeta.
I kako je već OHR budžet za sljedeću godinu dobro ispolitizovao svrstavajući se na "nečiju" stranu, stvarno krajnje je vrijeme da se ponovo zavrti ozbiljna priča o daljem smislu postojanja OHR-a. Kome on uopšte ovakav treba? Nikom, pa ni zemljama koje ga finansiraju, jer tih nekoliko miliona evra, koliko godišnje potroše činovnici tipa Valentina Incka, zajedno sa vojskom lokalnog osoblja, stvarno je uludo bačen novac.
Jer sve je teže braniti i tezu da je OHR potreban u državi u kojoj su izdefinisani uslovi na osnovu kojih će, kada ih ispuni, njena molba za sticanje statusa kandidata za Evropsku uniju biti prihvaćena, jer posljednji potezi OHR-a dokazuju da je pogrešno misliti da on treba biti pokretač i kreator nekakvih evropskih reformi.
Uloga OHR-a, ukoliko međunarodna zajednica istinski želi dobro ovoj državi, treba biti svedena na aktivnu podršku vlastima. I ništa više. A ne da im nekakvi njihovi kvazistručnjaci kreiraju budžete. Jer je, kao i u svakoj državi, budžet isključivo domaće političko pitanje, a ne stvar nekakve međunarodne arbitraže.