PRAG - Zbog pada Vlade češkog premijera Mireka Topolaneka, Češka, a ne Irska, može da postane "grobar" Lisabonskog ugovora, koji je po ocjeni članica Evropske unije (EU) neophodan i za dalje proširenje na zapadni Balkan, ocjenjuju i evropski zvaničnici i analitičari u srednjoj Evropi.
"Topolanek je izgubio mogućnost da vrši pritisak na Senat (češkog parlamenta) koji još nije ratifikovao Lisabonski ugovor. To može da sahrani proces ratifikacije. Predsjednik Češke Vaclav Klaus pobijedio je u svom ratu protiv cijele Evrope", kazao je šef frakcije zelenih u Evropskom parlamentu Danijel Kon Bendit.
Evropski zvaničnici, među kojima šef Evropske komisije (EK) Žoze Manuel Baroso i šef Evropskog parlamenta (EP) Hans Gert Petering, u srijedu su izrazili nadu da se Lisabonski ugovor o reformi evropskih institucija neće koristiti kao adut u češkim unutrašnjepolitičkim sukobima.
Sa raznih strana i nivoa EU u Prag putuju poruke da Češka, kada ga je već potpisala, mora da ratifikuje Lisabonski ugovor, ali češki premijer u ostavci Mirek Topolanek poručio je da se više ne obraćaju njemu, već da pozovu telefonom vođu opozicije koji je režirao pad Vlade, lidera čeških socijaldemokrata Jiržija Paroubeka.
Očekivalo se da će mandat sadašnje EK biti produžen do kraja godine, a do tada bi Irci u ponovljenom referendumu mogli da prihvate ugovor, a njemački, poljski i češki predsjednik ga potpišu.
Nova EK mogla bi tako da bude izabrana već po Lisabonskom ugovoru, a ne po starom iz Nice, ali češko kašnjenje stvara probleme, pošto mandat EK ne može da se produžava u nedogled.