BERLIN - Njemačka je juče otvaranjem sinagoge u gradu Špajeru obilježila 73. godišnjicu "Kristalne noći", kada su pripadnici njemačkog nacističkog režima izvršili masovno nasilje nad jevrejskim građanima širom zemlje i koja je bila uvod u pogrom u kome je tokom Drugog svjetskog rata ubijeno šest miliona Jevreja.
"Ovaj datum je dan sramote za Njemačku i predstavlja katastrofu", rekla je sinoć njemačka kancelarka Angela Merkel povodom obilježavanja događaja od 9. novembra 1938. godine kada su tadašnje njemačke vlasti organizovale masovne nasilničke akcije, poslije čega je ubijeno više desetina, a deportovano 30.000 jevrejskih građana širom Njemačke.
Njemački nacistički režim je kao izgovor za nasilje uzeo smrt sekretara njemačke ambasade u Parizu koga je ubio poljski Jevrejin njemačkog porijekla Heršel Grinspan.
Prema riječima Angele Merkel, tada su "Nijemci protjerali druge Nijemce zato što su bili Jevreji".
"Ta ludost je svoj vrhunac dobila u nezapamćenom zločinu u kojem je opustošen kontinent i koji je koštao života milione ljudi", naglasila je njemačka kancelarka.
Jevrejska udruženja su širom Njemačke organizovala komemoracije u kulturnim centrima i na mjestima nekadašnih sinagoga.
Njemački predsjednik Kristijan Vulf je u gradu Špajeru otvorio novu sinagogu koja simboliše ponovono rađanje jerejske zajednice u Njemačkoj.
Vulf je uručio i Orden zasluge 90-ogodišnjoj Margo Fridlander čija je porodica ubijena u logoru Aušvic.
Fridlander se poslije godina provedih u SAD vratila da živi u Njemačku.
"Ono što danas radimo je moguće zato što još ima ljudi kao što je Margot Fridlander. To su Jevreji i Jevrejke koji su se poslije rata vratili u Njemačku i ovdje pronašli svoju zemlju", rekao je njemački predsjednik.
Prije dolaska Adolfa Hitlera na vlast 1933. godine u Njemačkoj je živjelo oko 530.000 Jevreja i oni su činili jednu od najvećih jevrejskih zajednica u Evropi.
Tokom Drugog svjetskog rata, u koncentracionim logorima stradalo je šest miliona Jevreja iz svih zemalja Evrope.