PRAG - Nakon prebrojanih više od devedeset odsto glasova, ljevičarska Socijaldemokratska partija (CSSD) Jiržija Paroubeka pobjedila je na jučerašnjim parlamentarnim izborima u Češkoj sa osvojenih 22,35 odsto glasova ispred desničara Građanskih demokrata (ODS) Petra Nečasa za koje je glasalo 19,86 odsto građana, ali to nije dovoljno da formiraju vladu.
Za njima slijed TOP 09, takođe desničarska partija Karela Švarceneberga sa 17 odsto osvojenih glasova, Komunisti (KSCM) sa 11,59 i Javni poslovi (VV) 10,91 odsto.
Uprkos pobjedi CSSD, prema ovim rezultatima, ne može sama formirati vladu i vladu će najvjerovatnije formirati partije desnog centra. Prvi put poslije skoro 20 godina komunisti nisu uspjeli da dođu do svog tradicionalnog trećeg mjesta.
CSSD i KSCN imaće 83 od 200 mjesta u parlamentu, ODS 51 mjesto i zajedno sa dvije nove partije desnog centra uspjeće da uđe u parlament i da formira koaliciju desnig centra sa solidnom parlamentarnom većinom.
"Još od pada komunizma u novembru 1989. godine ovo je prvi put da komunisti nisu na trećem mjestu i mi smo svi sretni zbog toga", rekao je lider desničarske TOP 09 Karel Švarcenberg.
Ova nova partija sa osvojenih 17 odsto glasova imaće 41 mjesto u parlamentu i ona će biti treća partija po snazi u parlamentu.
Nove male desničarske partije TOP 09 i VV ne žele da pregovaraju sa CSSD o formiranju koalicije tvrdeći da je lider te partije Jirži Paroubek glavna prepreka.
Lideri TOP 09 i VV čak su rekli neposredno uoči izbora da neće sarađivati sa CSSD čak i ako promjeni lidera.
U međuvremenu, lider CSSD-a Jirži Paroubek povukao se sa mjesta lidera nakon četiri godine na čelu stranke, rekao je on sinoć novinarima, prenose češki mediji. Prvi zamjenik predsjednika CSSD Bohuslav Sobotka pruezeće mjesto predsjednika stranke.
"Ovo je moja odluka kako bi se spriječile pogrešne interpretacije," rekao je Paroubek novinarima, dodajući da očekuje da će češki predsjednik Vaclav Klaus odobriti Sobotki da pregovara o formiranju nove vlade u ime CSSD.
On je dodao da je stranka očekivala bolje rezultate i da je on donio odluku da je najbolje da se povuče sa mjesta predsjednika stranke.
Odziv na ovim izborima bio je iznenađujuće visok sa više od polovine birača sa pravom glasa koji su glasali u petak, prvog dana izbora, javila je agencija ČTK, dodajući da je glasalo oko 70 odsto.
Pojedine opštinske izborne komisije u Pragu potvrdile su da su ljudi stajali u redu prije otvaranja birališta u petak u 14.00 časova, a što se prije nije nikada dogodilo.
Česi su ovog vikenda birali novi parlament nakon je više od godinu dana zemlju vodila prelazna vlada premijera Jana Fišera.
Tokom duge, veoma skupe i negativne izborne kampanje stranke su se nadmetale oko toga ko će voditi zemlju u ekonomski oporavak i riješiti problem budžetskog deficita.
I desničarske i ljevičarske partije obećale u smanjenje budžetskog deficita, koji je prošle godine dostigao 5,9 odsto društvenog bruto proizvoda, na 4,8 odsto naredne i 3 odsto i niže do 2012-2069. godine.
Glavna "borba" na ovim izborima vodila se između desničarske partije ODS i ljevičarske CSSD.
Partija CSSD zalagala se za uvođenje progresivnog poreskog sistema odnosno povećanja poreza na prihod bogatim na 38 odsto sa trenutnih 15 odsto i podizanje korporativne poreske stope sa 19 na 21 odsto.
Oni su takođe najavljivali da će prepoloviti budžetski deficit na ispod tri odsto do 2069.godine, a balans budžeta do 2018. godine.
Glavna desničarska stranka ODS najavljivala je da neće povećati poreze uz obrazloženje da su porezi koje je uvela prelazna vlada sasvim dovoljni.
Ova partija najavljivala je usvajanje zakona koji bi postavio budžetski limit (plafon) trošenja i koji previđa kazne za one koji te limite probiju.
Planira iskoristiti proces privatizacije za finansiranje uvođenja privatnih penzionih računa, koje bi podržala država, čime bi se dopunio sistem penzionih doprinosa.
ODS, takođe, želi da smanji zloupotrebe pomoći i ukine socijalnu pomoć licima koji su nezaposleni duže od dva mjeseca kao i kurseve dodatne kvalifikacije.
Lider ODS-a Petr Nečas rekao je ranije da će pokušati da formira vladu sa konzervativcima TOP09 i drugima kako bi riješio problem budžetskog deficita i smanjio dug za koji tvrdi da bi mogao dovesti do slične situacije kao u Grčkoj.