MOSKVA - Eskalacija sukoba Azerbejdžana i Jermenije u Nagorno-Karabahu skrenula je pažnju javnosti i na druge zamrznute konflikte na postsovjetskom prostoru.
Abhazija i Južna Osetija
Nakon raspada SSSR-a, Gruzija je bila jedna od sovjetskih republika koje su se opredijelile za put nezavisnosti, na šta je Abhazija odgovorila proglašavanjem sopstvenog suvereniteta.
Isto je postupila i Južna Osetija, koja je prije toga pokušala da podigne svoj status na nivo autonomne republike u okviru Gruzijske Socijalističke Sovjetske Republike.
U oba slučaja je konfrontacija između republičkog centra i periferija dovela je do borbenih dejstava, s tim što je u slučaju Abhazije sukob daleko duže trajao a stradalo je između 14 i 16 hiljada ljudi. U konfliktu u Južnoj Osetiji poginulo je najmanje 1.000 ljudi.
Oba konflikta su okončana slanjem mirovnih snaga. Te snage je u avgustu 2008. godine u Južnoj Osetiji napala gruzijska armija kada je krenula u ofanzivu na južnoosetijsku prijestonicu Činval, nakon čega je uslijedio petodnevni rat između Rusije i Gruzije, a jedan od rezultata je taj što je Moskva priznala i Južnu Osetiju i Abhaziju, gde je razmjestila svoje trupe.
* Memorijalni centar poginulima u Gruzijsko-abhaskom ratu, Foto:Reuters
Prošle godine na snagu su stupila i dva sporazuma između Rusije i dvije nepriznate republike - sa Abhazijom o savezništvu i strateškom partnerstvu, a sa Južnom Osetijom o saradnji i integraciji.
Pridnjestrovlje
Konflikt u Pridnjestrovlju je još jedna posljedica raspada Sovjetskog Saveza, s tim što je u odnosu na Nagorno-Karabah kraće trajao i nije bilo žrtava.
Pridnjestrovlje je oblast između Moldavije i Ukrajine, a događaji na ovoj teritoriji bili su reakcija na nezavisnost Moldavije.
Građani kojima je maternji jezik ruski usprotivili su se onome što su tretirali kao projekat stvaranja nacionalističke moldavske države, a vlasti u Kišinjevu su pokušale da problem reše silom.
Borbe su trajale više mjeseci tokom 1992. godine, tokom čega su stradale stotine ljudi.
Sukob je okončan slanjem ruskih mirovnih snaga koji su i danas stacionirane u regionu. Nepriznata Pridnjestrovska moldavska republika postoji od tada.
Situacija u Pridnjestrovlju pogoršala se u kontekstu ukrajinskih događaja i ova proruski nastrojena oblast postala je talac krize u onosima između Moskve i Kijeva.
* Proslava 25. godišnjice nepriznate Pridnjestrovske moldavske republike, Foto: Profimedia
Moldavske vlasti pokušale su da uklone ruske mirovnjake iz Pridnjestrovlja i da ih zamijene "civilnom misijom", uprkos insistiranja Moskve bi to izazvalo eskalaciju napetosti.
(NN, Newsweek.rs)
