TETUAN - Planine Rif u Maroku već vjekovima su dom trgovaca, ali i onih koji bježe od zakona. Sada su postala i rasadnik džihadista na putu ka Evropi.
Nakon terorističkih napada u Briselu i Parizu, evropske obavještajne i bezbjednosne službe počele su polako da sastavljaju mapu terorističkih ćelija na "Starom kontinentu". Iako, od presudnog značaja, istraživanje se izgubilo u jednoj tačci - suvim dolinama, planinama i gradovima sjevernog Maroka.
Da bi razumjeli šta je navelo mlade ljude na krvoproliće u evropskim prestonicama, moramo se vrtatiti u kolinijalnui eru Mediterana - mora koje spaja i razdvaja Evropu i Afriku.
U srcu terorističkih napada izvedenih tokom posljednjih 15 godina leže planine Rif, koje se protežu od grada Tangera do Tetuana na granici sa Alžirom.
Ovo osiromašeno područje dom je uzgajivača marihuane, trgovačkih karavana, krijumčara, odmetnika, pobunjenika i u poslednje vrijeme terorista. Čak i riječ "rif" na arapskom znači "ivica kultivisanog svijeta".
Djeca koja su iz Rifa prešla u Evropu, zbog svoje prošlosti u kojoj se već bila marginalizovana i vjerovatno upoznata sa kriminalnim mrežama, vrlo lako postaju plijen radikalizacije i regrutera terorističkih grupa.
Jedan od posljednjih rifljana koji su dospjeli u naslove je Nadžim Lahraui, bombaš Islamske države koji je uslikan na briselskom aerodromu na dan terorističkog napada, nakon čega je postao poznat kao "čovjek sa šeširom".
Roditelji Salaha Abdeslama koji je organizovao napade u Parizu, takođe su Rifljani.
Opasno naslijeđe ove planinske regije ima dugu istoriju - od ratova berberskih plemena u predkolonijalnoj eri, do ustanaka protiv Španaca i Francuza u kolonijalnom periodu. Čak i poslije odlaska stranih sila iz Maroka, planine Rif uvijek su bile dom pobunjenika protiv kraljevske vlasti.
Mreža terorističkih ćelija povezanih sa napadima u Parizu i Briselu gubi se u suvoj, osiromašenoj regiji zemlje nadomak Evrope
Odmetnička regija sa islamistima i vehabijama
Vakum moći koji je nastao nemogućnošću monarha da posjete i iskontrolišu odmetničku regiju, popunjen je islamistima i vehabijama čije se učenje sa planina proširilo na gradove kao što je Tetuan.
Danas, oblast planina Rif je prva po nepismenosti, prijevremenim smrtima i siromaštvu.
Iako je kralj Mohamed VI uložio velike sume novca u region, običan narod i nije zagrizao mamac promjena - magarcima ništa ne vrijede moderni autoputevi, niti prosjacima luksuzni hoteli.
Tokom 60- ih godina prošlog vijeka, veliki broj ljudi migrirao je iz marokanske oblasti Rif u Alžir, preko kojeg su dobili francusko državljanstvo i nastavili put ka Evropi. Među njima bili su i Abdeslamovi roditelji.
Iako je prva generacija bila zahvalna na šansi koju su dobili na prosperitetnom kontinentu, već slijedeća je naišla na ozbiljne probleme.
Industrijski pad tokom 70- ih samo je pogoršao situaciju, i mnogi koji su napustili marokanska sela da bi radili u teškoj industriji i rudnicima, ostali su bez posla i mogućnosti da se izdržavaju u urbanim evropskim sredinama.
Nezaposlenost među mladima marokanskog i turskog porijekla dostigla je 40 odsto tih godina.
Osim nezaposlenosti, veliku ulogu u usponu džihadističkih ideologija među Marokancima koji žive u Francuskoj i Belgiji odigrale su i vjerske zajednice.
Naime, najveći broj imama u džamijama u kojima se islam propovijeda na arapskom (ne na turskom) jeziku, potiču iz zalivskih zemalja u kojima su zastupljene salafističke verzije islama - mnogo radikalnije ideologije nego one koje se propovjedaju u Maroku.
Na taj način, vaspitanje koje su mladi migranti, ili potomci migranata ponijeli iz domovine, zamijenjeno je surovom pričom briselskih predgrađa, kao što je Molenbek, gdje je raslo i cvjetalo.
