BRISEL - Za razliku od vatrometa, svjetlosnih efekata na mostovima i razdraganih ljudi u redovima ispred bankomata koji su obilježili uvođenje evra u ponoći 1. januara 2002. godine, desetogodišnjica zajedničke evropske valute prolazi bez većih ceremonija, što ukazuje na duboku krizu kroz koju prolazi.
Deset godina poslije riječ "evro" u naslovu obično ide uz riječ "kriza", piše u komentaru list "New York Times".
U Briselu neće biti ni ceremonija ni konferencija za štampu da obilježi taj datum. Taj pristup slijede i ostale zemlje koje će učiniti minimum - sutra će u 17 zemalja koje sada koriste evro izaći novčić od dva evra koji će obilježiti desetogodišnjicu.
U Frankfurtu, Evropska centralna banka je na svom vebsajtu objavila kratak video da podsjeti na dobre strane evra.
"Tokom protekle decenije jedinstvena valuta postala je simbol integracije i saradnje u Evropi", navodi u videu Mario Dragi, predsjednik Evropske centralne banke. "Uprkos sadašnjim izazovima kojima se suočavaju Evropa i svijet građani u zoni evra mogu biti uvjereni da će ECB ostati vjerna svom mandatu da očuva stabilnost cijena."
Političke vođe su ukazale u novogodišnjim porukama na izazove s kojima se suočavaju da bi izašli iz ekonomske krize. Njemačka kancelarka Angela Merkel ocijenila je da 2012. može biti još teža od teške godine kroz koju je prošla evrozona.
Počevši od Grčke prije dvije godine dužnička kriza je zahvatila Portugal i Irsku, a danas prijeti svim zemljama u evrozoni uprokos planovima za pomoć i evropskim samitima koji su se nizali jedan za drugim tokom 2011.
Prvi put postavlja se pitanje opstanka zajedničke valute, navodi agencija AFP.
Dok se očekuje da će vlade početkom godine masovno tražiti dodatna sredstva na finansijskom tržištu, Grčku u januaru čekaju teški pregovori sa bankama o smanjenju dugovanja prema njima na pola od čega zavisi finansijsko preživlavanje zemlje.
Zbog nespremnosti Njemačke da "zavuče ruku u džep" evrozona još nije uspjela da obezbijedi dovoljno veliki fond pomoći koji bi mogao istsovremeno da pomogne više zemalja veličine Španije ili Italije. A podrška MMF-a ostaje neizvjesna.
Evropa se trudi da prevaziđe omašku koja je postojala u zasnivanju monterane unije, što se pokazalo jasno u krizi, a to je nedovoljna koordinacija ekonomskih politika. Većina evropskih zemalja treba u principu da potpišu sporazum početkom marta o poštovanju određenih fiskalnih pravila.
Evro je završio godinu na novom minimumu u odnosu na jen i na najnižem nivou u posljednjih 16 mjeseci u odnosu na dolar, mada je dosta iznad vrijednosti koju je imao u odnosu na američku valutu kada je uveden.
I pored svega, skoro dvije trećine Francuza protive se vraćanju na franak, a moguće vraćanje na drahmu bi značilo "pravi pakao" za Grčku, upozorio je guverner grčke centralne banke Jorgos Provopulos.