Nova arheološka istraživanja sprovedena na lokalitetu Gešer Benot Jakov na sjeveru Izraela pokazala su da su prastanovnici tog područja prije oko 780.000 godina svjesno birali određene vrste kamena za izradu specifičnih alata, što ukazuje na znatno razvijenije planiranje i prenošenje znanja nego što se ranije pretpostavljalo.
Do zaključka su došli naučnici Tzahi Golan i Joav Ben Dor iz Geološkog zavoda Izraela te Naama Goren-Inbar sa Hebrejskog univerziteta u Jerusalimu, analizirajući bazaltne artefakte pronađene u više arheoloških slojeva ovog značajnog nalazišta.
Rezultati istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu Scientific Reports.
Hemijska analiza otkrila porijeklo kamena
Istraživači su analizirali hemijski sastav stotina kamenih artefakata izrađenih od bazalta i uporedili ih sa uzorcima stijena iz okoline lokaliteta.
Pored toga, korišteni su i podaci iz geološke bušotine na samom nalazištu, koja je otkrila drevne slojeve bazalta dostupne ljudima srednjeg pleistocena, navodi "Archeology". Danas su ti slojevi skriveni usljed slijeganja tla, erozije i taloženja sedimenta tokom stotina hiljada godina.
Analiza je pokazala da je veliki broj pronađenih predmeta, uključujući masivna jezgra od kojih su kasnije oblikovani alati, izrađen od bazalta koji se nalazio u neposrednoj blizini naselja.
Međutim, pojedini sjekači i drugi sofisticiraniji alati napravljeni su od bazalta čije porijeklo nije pronađeno među poznatim lokalnim uzorcima, što sugeriše da su drevni ljudi namjerno tragali za određenim vrstama kamena pogodnim za specifične namjene.
Dokaz planske proizvodnje alata
Naučnici smatraju da nalazi predstavljaju snažan dokaz kako su rani ljudi donosili svjesne odluke prilikom izbora sirovina.
Umjesto da koriste prvi kamen na koji naiđu, oni su birali materijal prema vrsti alata koji su željeli da proizvedu. Takav način razmišljanja podrazumijeva sposobnost planiranja, poznavanje okoline i razumijevanje svojstava različitih vrsta stijena.
"Ovo ukazuje da su prastanovnici dobro poznavali lokalne resurse i da su imali razvijene strategije nabavke materijala", navode autori istraživanja.
Znanje se prenosilo generacijama
Jedan od najznačajnijih zaključaka istraživanja jeste činjenica da se isti obrasci izbora bazalta pojavljuju u više arheoloških slojeva, nastalih tokom veoma dugog vremenskog perioda.
Povezane vijesti:
Naučnici isprobavaju oruđa iz kamenog doba
Studenti istraživali tajne Kastela: 12 skeleta, grnčarija i novi slojevi istorije (FOTO)
Prema riječima istraživača, to pokazuje da znanje o izvorima sirovina nije bilo slučajno niti kratkotrajno, već da se prenosilo s generacije na generaciju tokom desetina hiljada godina.
Takav kontinuitet svjedoči o postojanju svojevrsne kulturne tradicije među tadašnjim ljudskim zajednicama, koje su uspijevale da očuvaju i prenose važne informacije uprkos promjenama u prirodnom okruženju.
Jedan od najvažnijih praistorijskih lokaliteta
Gešer Benot Jakov smatra se jednim od najvažnijih nalazišta iz perioda srednjeg pleistocena. Lokalitet se nalazi u dolini rijeke Jordan i poznat je po izuzetno dobro očuvanim tragovima života ranih ljudskih zajednica.
Na tom mjestu ranije su pronađeni brojni kameni alati, ostaci biljaka i životinja, kao i dokazi o kontrolisanoj upotrebi vatre, što ga čini ključnim za razumijevanje razvoja ljudskog ponašanja.
Arheolozi vjeruju da su područje naseljavale rane ljudske vrste, vjerovatno Homo erectus ili njima srodne populacije, koje su živjele na Bliskom istoku stotinama hiljada godina prije pojave savremenog čovjeka.
Novo svjetlo na razvoj ljudske inteligencije
Otkriće dodatno potvrđuje da su naši davni preci posjedovali znatno složenije kognitivne sposobnosti nego što se dugo vjerovalo.
Sposobnost prepoznavanja kvalitetnih sirovina, planiranja njihove nabavke i prenošenja stečenog znanja kroz generacije predstavlja važan korak u evoluciji ljudske inteligencije i tehnološkog razvoja.
Naučnici ističu da ovakva istraživanja pomažu boljem razumijevanju načina na koji su rane ljudske zajednice razvijale vještine koje će kasnije postati temelj civilizacijskog napretka.