Okolina

Otkrivena velika ozonska rupa, opstaje u svim godišnjim dobima

Otkrivena velika ozonska rupa, opstaje u svim godišnjim dobima
Foto: Nataša Martić/Ilustracija | Otkrivena velika ozonska rupa, opstaje u svim godišnjim dobima
Tanjug

Ozonska rupa, sedam puta veća od antarktičke ozonske rupe, otkrivena je iznad tropskih regiona i, prema kanadskom istraživaču Čing-Bin Luu, postoji još od osamdesetih godina.

Profesor Čing-Bin Lu s Univerziteta Vaterlo u Ontariju otkrio je ovu ozonsku rupu koja opstaje u svim godišnjim dobima u donjoj stratosferi iznad tropskih krajeva (na 30 stepeni sjeverne - 30 stepeni južne geografske širine).

Dubina ove tropske ozonske rupe je uporediva s dubinom poznate ozonske rupe koja se javlja u proljeće iznad Antarktika, dok je njena površina oko sedam puta veća.

Sredinom sedamdesetih istraživanja atmosfere su pokazala da bi ozonski omotač, koji apsorbuje većinu sunčevog ultraljubičastog zračenja, mogao biti oštećen industrijskim hemikalijama, prvenstveno hlorofluorougljenikom (CFCs), navodi se u članku portala Diskaveri.

Otkriće ozonske rupe na Antarktiku 1985. godine potvrdilo je oštećenje ozonskog omorača prouzrokovano CFC.

Iako su zabrane takvih hemikalija pomogle da se uspori uništavanje ozonskog omotača, novi dokazi sugerišu da to oštećenje i dalje postoji.

"Tropi čine polovinu površine planete i dom su za skoro polovinu svjetske populacije. Postojanje tropske ozonske rupe može izazvati veliki globalni disbalans jer oštećenje ozonskog omotača može dovesti do povećanja prizemnog UV zračenja, što povećava rizik od raka kože i katarakte, smanjuje poljoprivredne prinose i negativno utiče na osjetljive vodene organizme i ekosisteme", upozorava profesor Lu, istraživač na Odjeljenju za fiziku i astronomiju, katedre za biologiju i hemiju Univerziteta Vaterlo.

Otkriće ove ozonske rupe koja opstaje cijele godine iznad tropskih krajeva bilo je iznenađenje za naučnu zajednicu, jer na osnovu postojećih konvencionalnih fotohemijskih modela njeno postojanje niko nije ni naslućivao.

Gubitak ozona dovodi do stratosferskog hlađenja, pa je postojanje tropske ozonske rupe tokom cijele godine i sezonskih polarnih ozonskih rupa ekvivalentno formiranju tri "temperaturne rupe" u zemljinoj nižoj stratosferi.

"Sadašnje otkriće zahtijeva dalja pažljiva istraživanja oštećenja ozonskog omotača, promjene UV zračenja, povećanog rizika od raka i drugih negativnih efekata na zdravlje i ekosisteme u tropskim regionima", upozorava profesor Lu.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije