TOKIO – Istraživači Univerziteta u Čikagu ustanovili su dosad nepoznat seizmički efekat nastao nakon razornog zemljotresa u Japanu 11. marta 2011. godine, prilikom kog su se dijelovi ove države pomjerili ka istoku za oko 5 do 6 milimetara, potvrđuju GPS podaci.
Neobično pomjeranje tla
Prema otkrićima istraživača, pomjeranje je nastalo usljed djelovanja reflektovanih seizmičkih talasa iz dubine Zemlje, sa granice između Zemljinog omotača i spoljašnjeg jezgra, od kojih se bar jedan kretao oko 2.900 kilometara tokom zemljotresa jačine 9,0 stepeni Rihterove skale.
Ovaj događaj predstavlja prvi dokumentovan slučaj da reflektovani seizmički talas sa granice jezgra i omotača izazove dodatno klizanje rasjeda.
Šta su otkrili GPS podaci?
Naučnici su uočili neobično snažan signal koji je bio vidljiv čak i u Kini tokom analize podataka sa japanske mreže GPS stanica GEONET. Dalja istraživanja pokazala su da se pojedine GPS stanice nisu vratile u prvobitni položaj nakon talasa, već su zabilježile trajno minimalno pomjeranje, što je isključilo mogućnost da je u pitanju greška u obradi podataka ili da je riječ o drugim poznatim geološkim procesima, već da je u pitanju trajno pomjeranje tla.
Najjači zemljotres u Japan
Razorni zemljotres jačine 9,0 stepeni po Rihteru pogodio je 2011. godine sjeveroistočnu obalu japanskog ostrva Honšuu trajanju od šest minuta i ostao je upamćen kao najjači zemljotres u istoriji Japana.
Do zemljotresa je došlo usljed podvlačenja Pacifičke ploče ispod Okhotske ploče, što je izazvalo pucanje rasjedne zone dužine oko 300 kilometara i pomijeranje tla.
Cunami i Fukušima
Zemljotres je zatim izazvao razoran cunami sa talasima visine do 40 metara, koji su prodirali i do 10 kilometara u unutrašnjost i potpuno uništili pojedina priobalna područja. Došlo je i do nuklearne nesreće u Fukušimi, nakon što su poplavljeni sistemi za hlađenje reaktora, što je izazvalo opštu pometnju i evakuaciju stanovništva.
Prilikom cjelokupne nesreće poginulo je ili nestalo 20.000 ljudi, a načinjena je šteta veća od 150 milijardi dolara.