Malo ko zna šta ime Iran zapravo znači.
U doslovnom prevodu, riječ Iran znači „zemlja arijevaca“ – izraz koji danas često izaziva zabunu i pogrešna tumačenja.
Šta zapravo znači riječ Iran
Naziv Iran potiče od staroperzijskog izraza „aryanam“, što znači „zemlja arijevaca“. Riječ „arya“ u tom kontekstu nije označavala rasu, već je značila „plemenit“, „svoj“ ili „pripadnik naroda“.
Ovaj naziv koristi se hiljadama godina, a Iran je zvanično počeo da se tako naziva u međunarodnoj upotrebi tek u 20. vijeku – prije toga je u Evropi bio poznat kao Persija.
Ko su bili Arijevci
U istorijskom i naučnom smislu, arijevci su bili drevni indoevropski narodi koji su živjeli na području današnjeg Irana i šireg regiona Centralne Azije.
Oni su govorili ranim oblicima jezika iz kojih su kasnije nastali:
persijski
sanskrit
i brojni evropski jezici
Dakle, riječ je o jezičko-kulturnoj grupi, a ne o „rasi“ u modernom smislu.
Zašto to nema veze s nacizmom
Jedan od najvećih nesporazuma vezanih za ovaj pojam potiče iz 20. vijeka, kada su nacisti zloupotrijebili riječ „arijevci“ i dali joj rasno značenje.
Međutim, to nema nikakve veze sa originalnim značenjem u Iranu i staroj Persiji. U tom kontekstu, „arijevci“ nisu označavali „bijele“ ili „nadmoćne“ ljude, već jednostavno pripadnike određenog naroda i jezika.
Zašto je naziv važan i danas
Naziv Iran i danas ima snažnu simboliku identiteta. On podsjeća na drevno porijeklo naroda i dugu istoriju koja seže hiljadama godina unazad.
Za same Irance, to je prije svega kulturni i istorijski pojam, a ne politička ili ideološka oznaka.
Mitovi i zablude
Zbog pogrešnih interpretacija, često se mogu čuti tvrdnje da naziv Iran ima veze sa savremenim ideologijama ili rasnim teorijama.
Istina je znatno jednostavnija – riječ je o starom nazivu koji opisuje narod i njegov identitet, bez ikakvog značenja koje mu je kasnije pripisano u modernoj istoriji.
