BANJALUKA - Dva vijeka Matice srpske i Biblioteke Matice srpske, u okviru manifestacije "Dani Srbije u Republici Srpskoj", biće obilježena u srijedu, 21. oktobra, u Narodnoj i univerzitetskoj biblioteci Republike Srpske (NUB RS).
Kako je javljeno iz NUB RS, tim povodom prvo će biti prikazan film "Trag", koji je imao premijeru na svečanoj akademiji 28. aprila tekuće godine, na proslavi Dana Biblioteke Matice srpske.
"Režiser filma je Mihajlo Obrenov, a scenario je napisala Violeta Mitrović. Glavni i odgovorni urednik je upravnik Biblioteke Selimir Radulović", saopštavaju iz NUB RS. Pred posjetiocima, kako je otkriveno, biće i elektronska izložba "200 godina Matice srpske i Biblioteke Matice srpske", kao i izložba "Iz fondova Matice srpske i Biblioteke Matice srpske".
"Biblioteka Matice srpske je na osnovu građe iz svojih zbirki, zbirke Rukopisnog odeljenja Matice srpske, Galerije Matice srpske, Muzeja Vojvodine, Arhiva Vojvodine i Gradske biblioteke u Novom Sadu priredila izložbu povodom 200 godina od osnivanja Matice srpske i Biblioteke Matice srpske. Na izložbi je ukratko predstavljen pregled istorijata i rada Matice srpske i Biblioteke Matice srpske, dokumentovan bogatom arhivskom i knjižnom građom. Autori izložbe su Nenad Stanojević, Mihailo Sakač, Miroslav Marčić i Vid Kecman, stručni konsultanti Dušica Grbić, Gordana Đilas i Slađana Subašić, a urednik je Selimir Radulović", naveli su iz NUB RS.
Oni podsjećaju da je Matica srpska, najstarija srpska književna, kulturna i naučna institucija, osnovana u Pešti 1826. godine.
"Povod za osnivanje Matice srpske bile su poteškoće u izdavanju najstarijeg srpskog književnog časopisa 'Serbskog letopisa', koji je pokrenut 1824. za 1825. godinu. Ovaj časopis je po zamisli njegovog osnivača i prvog urednika Georgija Magaraševića postao centralno mjesto na kojem su izlagani rezultati srpskog književnog i naučnog stvaralaštva. U rješavanju organizacionih i finansijskih poteškoća objavljivanja 'Letopisa', grupa srpskih trgovaca i intelektualaca u Pešti, na čelu sa Georgijem Magaraševićem, došla je na ideju da se osnuje kulturna institucija koja bi brinula ne samo o časopisu, već razvila i širi program u oblasti kulture i nauke", stoji u saopštenju NUB RS.
U osnivačkom aktu Matice srpske, stoji dalje u saopštenju, kazuje se da je njen zadatak "da se Knjige Srbske rukopisne na svet izdaju i rasprostranjavaju, i to odsad bez prestanka za svagda".
"Tako je od samog početka Matičnog djelovanja glavni cilj bio predstavljanje srpske književnosti i kulture u Evropi, sa jedne strane, a sa druge - prosvjećivanje naroda. Od svog osnivanja do danas, nalazeći se često u središtu kulturnih i političkih prilika, Matica je u svojim fondovima sakupila značajna svjedočanstva o kulturi i istoriji srpskog naroda, razvila svoju izdavačku djelatnost i saradnju sa svjetskim naučnim i kulturnim institucijama i obogatila broj saradnika uključenih u više desetine naučnih i razvojnih projekata", piše u saopštenju NUB RS.
Kako se dodaje u saopštenju, osnivanje Biblioteke Matice srpske, najstarije srpske biblioteke nacionalnog značaja i prve javne naučne biblioteke u Srba, vezuje se za osnivanje Matice srpske.
"Njen početni fond činile su sveske 'Letopisa' i prve knjige koje je Matica objavila. Za javnost je otvorena 1838. u Tekelijanumu u Pešti. Iz Pešte u Novi Sad Matica srpska i njena Biblioteka preseljene su 1864, a prvo stanište im je bio Platoneum - dvor vladike Platona Atanackovića, predsjednika Matice srpske. Selivši se nekoliko puta, Matica srpska i Biblioteka Matice srpske su od 1828. u zgradi, zadužbini srpske dobrotvorke Marije Trandafil", ističu iz NUB RS.
Iz ove ustanove skreću pažnju na to da je Biblioteka Matice srpske od 1958. samostalna ustanova.
"Ona danas ima preko 4.000.000 knjiga i drugih publikacija na oko 130 jezika, među kojima su i veoma vrijedne zbirke rukopisnih i starih štampanih knjiga. Zbirke Biblioteke Matice srpske se popunjavaju obaveznim primjerkom, kupovinom, poklonom i razmjenom sa preko 300 institucija u preko 50 zemalja", otkrivaju u saopštenju čelnici NUB RS.
Biblioteka Matice srpske (BMS), kako navode njihove kolege iz Republike Srpske, objavljuje tri serije kataloga svojih raritetnih zbirki - Ćirilske rukopisne knjige BMS, Katalog starih i retkih knjiga BMS, Katalog legata BMS, zatim ediciju Katalog posebnih zbirki BMS, tekuću Bibliografiju knjiga u Vojvodini, personalne bibliografije, među kojima je i impozantna Bibliografija Ive Andrića, Godišnjak Biblioteke Matice srpske, knjige u edicijama "Tragovi", "Zlatna knjiga BMS" i "Posebna izdanja", zbornik sa tribine "Savremeni čovek i savremeni svet", kataloge izložbi i svoje glasilo "Vesti".
"Odabranom arhivskom građom, počev od Osnova Matice srpske i njenog prvog statuta, izborom portreta najistaknutijih ličnosti srpske kulturno-političke istorije, donatora i zadužbinara, prikazom izdanja Matice srpske i Biblioteke Matice srpske, kao i predstavljanjem najreprezentativnijih rukopisnih i štampanih knjiga iz zbirki Biblioteke Matice srpske, priređena izložba svjedoči o dvovjekovnom postojanju, putu i razvoju Matice srpske i Biblioteke Matice srpske, izuzetno značajnih srpskih kulturnih institucija sa dugom tradicijom", zaključeno je u saopštenju NUB RS.