Svakodnevno uzimanje jedne šake pečenih badema u medu možda zvuči kao čisto uživanje, ali može da bude i zdrav način da poboljšate nivo holesterola u krvi.
Dvije studije sugerišu da i med i bademi pojedinačno imaju posebna svojstva koja pomažu da se zaštitimo od srčanih bolesti. To, međutim, ne znači da sada možemo da se bacimo na poslastice kao što je baklava, u nadi da ćemo sniziti holesterol.
Umjesto toga, kažu naučnici, med i bademe treba polako uvoditi u ishranu i njima zamjenjivati drugu kaloričnu hranu, da bismo iskoristili sve dobrobiti bez dobijanja viška kilograma.
U prvoj studiji istraživači sa Univerziteta Ilinois otkrili su da med sadrži istu količinu antioksidanasa kao voće i povrće, uključujući špinat, banane, narandže i jagode. Međutim, potrebno je da pojedete značajnu količinu meda da biste dobili istu dozu antioksidanasa koju dobijate konzumiranjem komada voća.
Autorka studije, dr Niki Endžset, kaže da dodavanje male količine meda može da poveća efekat namirnica dobrih za srce i tako održava nivo holesterola pod kontrolom.
„Med može da zamijeni šećer i druge zaslađivače koji se inače koriste i da se tako unesu značajne količine antioksidanasa“, tvrdi dr Endžset.
Ona i njene kolege otkrile su da je konzumiranje mješavine četiri supene kašike meda sa dvije šolje vode povećalo nivo antioksidanasa u krvi 25 muškaraca koji su učestvovali u njihovoj petonedjeljnoj studiji. Istraživači kažu da se tada prvi put pokazalo da med ima antioksidativno dejstvo kod ljudi.
Više badema – manje holesterola
Jedna ranija laboratorijska studija istog istraživačkog tima pokazala je da tamni med ima veću koncentraciju antioksidanasa. Njihovi nalazi predstavljeni su na godišnjem sastanku Američkog hemijskog društva, a studiju je finansirao Nacionalni odbor za med.
U odvojenom istraživanju kanadski naučnici otkrili su da bademi mogu značajno da snize takozvani loš (LDL) holesterol. Iako su ranije studije pokazale da ishrana bogata orašastim plodovima može da umanji rizik od kardiovaskularnih bolesti, nije bilo poznato koliko komada je potrebno pojesti da bi se to postiglo.
U ovoj studiji, koju je finansirao Odbor za bademe Kalifornije, istraživači su tokom tri mjeseca testirali tri režima ishrane na 27 muškaraca i žena sa visokim holesterolom.
Tokom jednog mjeseca učesnici su jeli veliku količinu badema (oko dvije šake), što je iznosilo nešto manje od četvrtine njihovog ukupnog dnevnog unosa kalorija. Narednog mjeseca jeli su manje količine (jednu šaku) badema, dok su posljednjeg mjeseca jeli integralni kolač mafin sa niskim sadržajem masti, koji je imao istu količinu kalorija, proteina i masti (zasićenih i polinezasićenih) kao bademi.
Nakon poređenja nivoa holesterola tokom i poslije svakog režima ishrane, istraživači su otkrili da su nivoi LDL holesterola smanjeni u prosjeku za 4,4 odsto tokom drugog mjeseca, kod ishrane sa manjim udjelom badema, a čak 9,4 odsto kod ishrane sa većim porcijama.
„Bili smo impresionirani rezultatima“, kaže autor studije dr Dejvid J. A. Dženkins, direktor Centra za kliničku ishranu i faktore rizika u bolnici Sent Majkl u Torontu, u svom saopštenju.
Selektivno smanjenje lošeg holesterola
Pored toga, odnos LDL („lošeg“) i HDL („dobrog“) holesterola promijenio se u korist „dobrog“ za gotovo osam odsto kada su ispitanici uzimali pola doze badema i za 12 odsto kod pune doze, tokom perioda od četiri sedmice.
To znači da su bademi imali dobar uticaj na LDL holesterol bez smanjenja količine HDL holesterola. Nasuprot tome, nivo holesterola nije se značajno promijenio poslije faze sa mafinom.
Orašasti plodovi su dobar izvor proteina i ne sadrže holesterol, ali Američko udruženje za srce ističe da oni, ako se samo dodaju uobičajenoj ishrani, mogu učiniti više štete nego koristi, jer imaju mnogo masti i kalorija.
Pored badema, i ostali orašasti plodovi, uključujući orahe, pekan orahe, kikiriki, makadamija orahe i pistaće, takođe utiču na smanjenje nivoa holesterola.
Dr Dženkins kaže da su, iako nema dovoljno istraživanja koja bi pokazala da svi orašasti plodovi imaju jednaku zdravstvenu vrijednost, bademi naročito dobro istraženi.
Njegova studija objavljena je u naučnom časopisu Američkog udruženja za srce.