TREBINJE - Promocijom knjige „Prebilovačke golubice“ autora Aleksandra Živkovića, održanoj večeras, 9. oktobra, u Muzeju Hercegovine, u Trebinju je počela trodnevna, peta po redu, Naučna konferencija „Srpski kulturni prostor: istorijski okviri i savremene interpretacije“, koju organizuje Zadužbina “Knez Miroslav Humski.
Potresni roman o stradanju ne samo stanovnika sela Prebilovci, već i cjelokupnog naroda Hercegovine od strane ustaša, kao i širi istorijski kontekst, autor je bazirao na stvarnim istorijskim događajima i istorijskim izvorima koji sežu čak i do srednjeg vijeka.
“U romanu postoje i neke “sporedne” priče koje čine grane stabla slika života, odnosno, fikcije pisca, a mene, kao Šumadinca koji je u kragujevačkoj tragediji izgubio 14 članova porodice, od čega rođenog dedu i njegova tri rođena brata, ponukalo su stvari iz prebilovačkog zločina koje nisu bile istorijski utemeljene”, kazao je Živković, pripremajući građu punih 11 godina, a pisanje romana je trajalo više od tri godine.
Napominjući da je građu za roman sakupljao u istorijskim arhivima, publikacijama koje su izašle na tut emu, ali i iz razgovora sa direktnim potomcima stradalnika koji su prvi imali uvid u njegov rukopis.
Veliku je pomoć, dodaje, imao i od Milenka Jahure, tadašnjeg predsjednika Srpskog nacionalnog društva “Prebilovci” koji mu je takođe dao izuzetno kvalitetnu građu o ovom zločinu, koji, kako kaže, može da se gleda u kontekstu tadašnjeg stradanja polovine Hercegovine.
“Naslov Hercegovačke golubice ima asocijaciju na ime same jame Golubinka, u koju su bacani živi Prebilovčani, ali i na mlade djevojke koje su prethodno mučene i silovane, pa žive bačene u jamu”, dodaje Živković.
Istoričaj Predrag Lozo je istakao kako su Prebilovci zavjetno selo, poznato po strašnom ustaškom zločinu iz avgusta 1941. godine i kao takvo, dodaje on, postalo ugaoni temelj srpskog zavjetnog razumijevanja svoje istorije.
“Zato je veoma bitno da se vraćamo toj temi, često i stalno, kako bismo razumjeli i srpsko postojanje na ovim prostorima, a, osim isoriografskog i zavjetnog pamćenja, logično je i da se umjetnici uključe u pokušaj razumijevanja ovakvih stvari, jer pred surovošću zločina istorija vrlo često je istorija nemoćna dočarati takve stvari i prikazati dubinu zla”, dodaje Lozo, napominjući da je, osim istorijskih prikaza, neophodno bilo i književno opisati ove zločine.
Promociji knjige je prisustvovao i episkop Dimitrije, a o njenom sadržaju je govorio i paroh čapljinski Igor Mastilović.
Centralni, radni dio Naučne konferencije biće održan sutra u Gradu sunca, gdje će biti predstavljeni naučni radovi posvećeni istorijskim okvirima i savremenim tumačenjima srpskog kulturnog prostora.
Istoričar Predrag Lozo smatra ovu konferenciju veoma značajnom jer se pokušava na racionalan i naučni način razmatrati to kako prošlost utiče na vrijeme sadašnje, ali i buduće.
