VAŠINGTON - Američki proizvođači duvana koji su godinama negirali argumente o štetnosti pušenja bi, prema odluci suda, sami morali da finansiraju javnu kampanju koja će potvrditi da lažu.
Odluku vašingtonske sudije Gledis Kesler agencija Rojters je označila kao najoštriju kaznu za proizvođače cigareta koji godinama vode spor s američkim ministarstvom pravde.
Presuda je sastavni dio šireg spora o neophodnosti kampanje protiv pušenja koji američka pravda vodi sa duvanskim firmama od 1999. godine. Žalbu koju su proizvođači cigareta podnijeli na presudu o neophodnosti takve kampanje odbio je federalni apelacioni sud ljetos. Presuda donijeta u utorak odnosi se na konkretne formulacije o štetnosti pušenja koje proizvođači duvana treba da upotrijebe u komunikaciji sa javnošću.
Sudija Kesler je u obrazloženju presude navela da će reklamna kampanja biti odgovarajuća protivteža "prevarama" kojima su se duvanske firme služile najmanje od 1964. godine. Kampanja treba da traje najmanje sljedeće dvije godine. Njen obim ni troškovi nisu precizno određeni i mogu da budu predmet narednih dugih pravnih procesa. Presuda Keslerove još nije pravosnažna jer firme za proizvodnju duvanskih proizvoda imaju pravo žalbe.
Jedna od formulacija u kampanji protiv pušenja zvuči ovako: "Federalni sud je donio presudu da su tužene firme za proizvodnju duvanskih proizvoda svjesno obmanjivale američku javnost time što su prodavale lejk cigarete i cigarete sa nižim sadržajem katrana kao manje opasne od običnih vrsta cigareta". U drugoj formulaciji se navodi da "pušenje svakodnevno ubije u prosjeku 1.200 Amerikanaca".
Najveće američke duvanske firme su 2010. godine potrošile više od 8 milijardi dolara na reklamnu kampanju svojih proizvoda. U procesu o formulaciji koje je predložio sud, koji se proteže od 2006. godine, protestovale su uglavnom zbog toga što je njihova dosadašnja kampanja okarakterisana kao obmanjujuća.
Presudu federalnog suda proizvođači cigareta su danas prihvatili bez većih komentara, jer "razmatraju presudu".
S druge strane pozdravili su je protivnici pušenja koji smatraju da je proces protiv proizvođača duvanskih proizvoda trajao nedozvoljeno dugo.