Zdravlje

Koje sve tropske bolesti prenose komarci?

Koje sve tropske bolesti prenose komarci?
Foto: Pixabay/Ilustracija | Koje sve tropske bolesti prenose komarci?
N.N.

Poslije tri godine, u Srbiji je ponovo registrovan virus Zapadnog Nila, zbog čega su gradske vlasti apelovale na ljude da izbegjavaju boravak napolju za vrijeme najveće aktivnosti ovih insekata, odnosno od 19 do 24 časa.

Imunolog Srđa Janković rekao je, da kada govorimo o ovom virusu, najvažnije je što manje se izlagati ujedima komaraca, jer njega ne prenose samo tigrasti komarci. 

Međutim, istakao je uskoro možemo da očekujemo i druge tropske bolesti koje prenose komarci, zbog promjene klime.

Koje sve bolesti prenose komarci?

Komarci su grupa insekata koji uznemiravaju ljude iz dva razloga, prvi je obavljanje svakodnevnih aktivnosti, posebno ako su u velikom broju, a drugi je njihova sposobnost prenošenja uzročnika brojnih i vrlo opasnih zaraznih bolesti.

Bolesti koje prenose komarci spadaju u grupu vektorskih zaraznih bolesti. To znači da se uzročnik bolesti određeno vrijeme nalazi u komarcu – vektoru, koji ga ubodom prenosi na čovjeka. 

Te bolesti imaju sezonski karakter, jer zavise od životnog ciklusa komarca. Zato se bolesti koje prenose komarci javljaju od proljeća do jeseni u vrijeme razvojnog ciklusa komaraca. 

Pojava i rasprostranjenost tih bolesti zavise od klimatskih promjena, koje uzrokuju povećanje prosječnih vrijednosti temperature.

Groznica Zapadnog Nila

Groznica Zapadnog Nila je bolest koja se sa životinja širi na ljude. Njen uzročnik virus Zapadnog Nila (West Nile Virus) je uzročnik bolesti ptica, konja i drugih životinja, a komarci kao vektori prenose virus sa životinje na čovjeka.

Ovo su simptomi virusa Zapadnog Nila Virus je prije svega opasan za starije ljude ili one narušenog imuniteta. Simptomi su tipični za brojne bolesti koje prenose komarci: groznica i visoka temperatura, glavobolja, vrtoglavica, kasnije i osipi na koži i dijareja.

Virus je proširen u Africi, Europi, Bliskom istoku, Sjevernoj Americi i zapadnoj Aziji.

Malarija

Jedna od najpoznatijih bolesti koje prenose komarci je malarija, poznata i kao jedna od najopasnijih tropskih bolesti. Malarija je pronađena u više od 100 zemalja većinom u tropskim krajevima. Simptomi mogu da uključuju i groznicu, hladnoću i drhtavicu.

U izvještaju objavljenom u aprilu 2021. godine, procijenjeno je da je 2019. godine zabilježeno čak 229 miliona slučajeva.

Procijenjeni broj umrlih od malarije iste godine iznosio je 409.000.

U izveštaju SZO iz 2015. gotovo 3,2 milijarde ljudi je u opasnosti da oboli od malarije. Samo te godine bilo je 214 miliona novozaraženih i 438.000 umrlih.

Denga groznica

Oko trećina svjetske populacije živi u oblastima u kojima se može dobiti denga groznicu. Bar 100 miliona ljudi se godišnje zarazi ovom bolesti, što je čini najsmrtonosnijom u tropskim i suptropskim predjelima.

Azijski tigrasti komarac i srodnici, koji prenose ovaj virus, prava su pošast na Tajlandu i u drugim dijelovima jugoistočne Azije. Svake godine čak 96 miliona ljudi oboli, a simptomi koje imaju su bol u mišićima i zglobovima, glavobolja i povišena temperaturu. Pri tome je, čak i poslije izlječenja, opasnost velika – druga zaraza istim virusom mnogo je teža od prve.

Žuta groznica

Još jedna opasna i potencijalno smrtonosna bolest koju prenose komarci je žuta groznica, teška akutna virusna hemoragijska bolest. Endemična žarišta virusa žute groznice nalaze se u tropskim područjima Afrike i Centralnoj i Južnoj Americi.

Danas, zahvaljujući brojnim strategijama vakcinacije u prevenciji širenja ove zarazne bolesti, od rutinske imunizacije djece u endemskim žarištima, masovnih vakcinalnih kampanja u zemljama pod rizikom do vakcinisanja putnika koji odlaze u endemična područja žute groznice, širenje ove bolesti i izbijanje potencijalnih epidemija je kontrolisano, a oboljevanje širom svijeta značajno smanjeno.

Zika virusna infekcija

Zika virusna infekcija posebnu pažnju imala je 2016. godine kada se širenjem infekcije zabilježeno grupisanje neuroloških poremećaja i malformacija novorođenčadi na području Kariba, Južne, Srednje i Sjeverne Amerike kao i u zemljama ostalih kontinenata.

Svjetska zdravstvena organizacija to je proglasila  javno zdravstvenim događajem međunarodnog značaja. Iste godine SZO, temeljnim pregledom literature, potvrdila je uzročnu povezanost Zika virusne infekcije tokom trudnoće sa kongenitalnim malformacijama mozga novorođenčadi (uključujući mikrocefaliju) i Zika virusa kao okidača za Gilen Bareov sindrom.

Čikunguja groznica

Čikunguja groznica je još jedna virusna bolest, koju isključivo prenose komarci, a rasprostranjena je u Africi, jugoistočnoj i južnoj Aziji. Prvi slučaj ove bolesti u Evropi zabeležen je 2007. godine, kada je virus unesen preko zaraženog putnika. Jedan od vektora za prenos virusa Čikunguja groznice je azijski tigrasti komarac, koji je rasprostranjen u mediteranskim krajevima.

Limfatička filarijaza

U tropskim i subtropskim područjima Afrike i Azije rasprostranjena je limfatička filarijaza, infekcija limfnih čovorova i žila, čije uzročnike prenose komarci. Procjenjuje se da u svijetu 120 miliona ljudi ima infekciju. Endemično područje na Mediteranu je Egipat.

Sindbis virus

Sa ovim virusom imuni sistem čoveka obično lako izađe na kraj. Tek u ekstremnim slučajevima nakon simptoma sličnih gripu slijedi upala mozga i zglobova - prevashodno šake, prstiju i skočnih zglobova. U najgorem slučaju takve upale mogu postati hronične. Nema vakcine.

Zapadni konjski encefalitis

Pogađa i ljude i konje. Prvi slučaj je zabilježen 1930. u Kaliforniji. Uglavnom se nalazi na zapadu SAD i Meksika, a simptom je ili blaga slabost ili potpuno izostaju simptomi.

Istočni konjski encefalitis

Smatra se, takođe, jednom od najčešćih bolesti među onima koje prenose komarci, a ubija oko 35 odsto zaraženih, dok 50 odsto završi s teškim oštećenjem mozga. Bolest se sreće u SAD i Kanadi, Centralnoj i Južnoj Americi.

Japanski encefalitis

Pojavljuje se uglavnom u Aziji i zapadnom Pacifiku. Nekim oboljelima mogu potpuno da izostanu simptomi, ali većina dobija upalu mišića i grčeve. U jednom od 250 slučajeva, bolest napada i mozak i tada nema lijeka.

(Telegraf.rs)

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Nezavisnih novina.

Najčitanije